سی تی اسکن، پرسش های رایج

سوالات سی تی اسکن (CT-SCAN)

سی تی اسکن مرکز تصویر برداری تشخیصی پارسیان

سی تی اسکن چیست ؟

  • (CT-SCAN) سی تی اسکن نوعی روش تصویر برداری است که با استفاده از اشعه X مقاطع ظریف از نواحی انتخاب شده چرخیده و تابش می یابد ، دتکتورهای مقابل نیز منطبق با اشعه X به چرخش در می آیند.
  • دراین روش پرتواشعه X تولیده شده متوسط تیوب اشعه X به بیمار برخورد نموده سپس توسط Detector اشعه دریافت می شود و براساس اندازه گیری میزان تضعیف پرتو X در عبور از ناحیه مورد نظر طیف تصویری Gray- Scale بدست می دهد. مقاطع مختلفی بنابراستانداردهای مورد نظر تهیه می شود .

چه آمادگیهایی جهت انجام سی تی اسکن با تزریق لازم می باشد؟

  • خیر، درواقع وظیفه اصلی سونوگرافی تایید سلامت جسمی جنین است؛ به طور مثال یک سونوگرافی به نام سونوگرافی غیربالگری سه ماهه نخست در هفته یازدهم تا چهاردهم بارداری انجام می شود و می تواند احتمال برخی از اختلالات کروموزومی ازجمله منگولیسم را گزارش دهد.
  • این بیماری از روی بافت گردن و فرم استخوان بینی در جنین تشخیص داده می شود زیرا جنین هایی که دچار این مشکل هستند بینی پهن و کوتاه و بدون استخوان و بافت گردن غیرطبیعی دارند.
  • بنابراین سونوگرافی در ماه های اول برای آگاهی از سلامت جنین انجام می شود و در عین حال جنسیت وی را نیز مشخص می کند

سی تی اسکن برای تشخیص چه بیماری هایی مفید است؟

  • بیماری های مغز و اعصاب: چون سی ‌تی اسکن می‌تواند تفاوت بین خون تازه و کهنه را به تصویر بکشد، به همین دلیل برای نشان دادن موارد اورژانسی بیماری های مغزی بهترین کاربرد را دارد.
  • بیمارهای مادرزادی مانند بزرگی یا کوچکی جمجمه
  • تشخیص تومورهای داخل جمجمه‌ای و خارج مغزی
  • خونریزی در قسمت‌های مختلف مغز و سکته‌های مغزی
  • تشخیص بیماری اعضای داخل شکمی مانند کبد، لوزالمعده و غدد فوق کلیوی
  • بررسی بیماری های ریه

سی تی اسکن چگونه انجام می شود؟

  • تکنسین بوسیله خواباندن مریض روی تخت دستگاه سی تی اسکن کار را شروع می کند. ممکن است از بالش و بند نیز برای قرار گرفتن بهتر مریض روی تخت ، استفاده شود.
    امکان دارد مواد کنتراست مورد استفاده قرار گیرد ، که ممکن است خوراکی یا وریدی باشند ، که بستگی به نوع عکسبرداری دارد.
  • بعد ، تخت به آرامی روی اسکنر حرکت کرده و تا مریض مکان مناسب قرار گیرد. سپس تخت داخل دستگاه حرکت می کند که در حقیقت سی تی اسکن انجام شده است.
    ممکن است به مریض گفته شود که در زمانی مشخص نفسش را حبس کند.
  • پس از پایان کار عکسها توسط تکنسین بررسی شده تا وضوح و دقت عکسها مورد تایید باشد. در غیر اینصورت ممکن است عملیات دوباره انجام شود.سی تی اسکن معمولا بین ۵ تا ۳۰ دقیقه به طول می انجامد.

مزایا سی تی اسکن چیست؟

  • بدون درد و دقیق بودن
  • مزیت بزرگ سی تی اسکن این است که استخوان و عضله و رگ را در آن واحد به خوبی تفکیک می کند.
  • برخلاف عکسبرداری های اشعه X مرسوم ، سی تی اسکن عکسهایی با وضوح بالا را از شش و عضلات و رگها و … به ما می دهد.
  • سی تی اسکن سریع و ساده است در موارد اورژانسی می توان داخل جراحات را به خوبی مشخص کرد تا موارد خطر احتمالی که می تواند جان بیمار را به خطر بیندازد آشکار شود.
  • سی تی اسکن از MRI ارزان تر است همچنین به حرکت و لرزش احتمالی بیمار کمتر حساس است.
  • سی تی اسکن در مواردی هم که وسایل پزشکی در بدن مریض باشد نیز قابل انجام است (بر خلاف MRI).
  • سی تی اسکن بر خلاف بیوپسی و … بی درد است.
  • سی تی اسکن می تواند نیاز به بیوپسی را از بین ببرد.
  • هیچ اثر رادیو اکتیوی در بدن بیمار پس از انجام سی تی اسکن باقی نمی ماند.
  • اشعه X مورد استفاده در CT معمولا عوارض جانبی ندارد.

در حین انجام سی تی اسکن و پس از انجام آن انسان چه احساسی دارد؟

  • معمولا سی تی اسکن ها بدون درد هستند. در سی تی اسکن های حلزونی زمان دراز کشیدن بیمار کاهش می یابد.
  • در طول سی تی اسکن امکان دارد مریض به خاطر بی تحرک ماندن طولانی احساس ناراحتی کند.
  • اگر از یک ماده کنتراست وریدی استفاده شود ممکن است احساس گرمی یا گرُ گرفتگی در مریض بوجود آید یا طعم فلز را در دهان احساس کند. گاهی مریض احساس خارش و یا تورم دارد که با تجویز دارو رفع می شود. اگر مریض دچار گیجی یا تنگی نفس شود که می تواند نشانه آلرژی و حساسیت باشد که فورا باید به پرستار خبر داده شود.
    اگر ماده کنتراست خوراکی خورده شود ممکن است طعم ناراحت کننده ای داشته باشد که باید تحمل کرد.
  • وقتی وارد دستگاه سی تی اسکن می شوید ممکن است از علامت های ویژه ای برای اطمینان از قرار گرفتن صحیح در دستگاه ، استفاده شود. در سی تی اسکن های پیشرفته فقط صدا های خفیفی از چرخش و پروسۀ عکس برداری شنیده می شود.
  • برای کودکان ممکن است به والدین آنها اجازه حضور در کنار بیمار داده شود. البته در مکانی که حداقل تشعشع را دریافت کنند.
  • پس از انجام سی تی اسکن مریض می تواند به کارهای معمولش ادامه دهد ولی در مواردی که مواد کنتراست استفاده شده ، شاید دستورالعمل هایی به بیمار داده شود.

خطرات سی تی اسکن چیست؟

  • در این روش می توان کمی احتمال سرطان را مد نظر قرار داد. بهر حال مزایای متعدد می تواند باعث چشم پوشی از این احتمال ناچیز باشد.
  • تشعشع موثر از این روش حدود ۱۰mSv است، مقداری که یک فرد در حدود سه سال به طور طبیعی از محیط اطراف دریافت می کند.
  • زنان باید پزشک را از حامله بودن خود مطلع سازند.
  • بطور کلی ،سی تی اسکن برای زنان حامله توصیه نمی شود چون می تواند برای نوزادشان خطر داشته باشد.
  • مادران شیر ده باید تا ۲۴ ساعت پس از سی تی اسکن به کودکشان شیر ندهند.
  • ایجاد حساسیت به مواد کنتراست یدی شایع است و در صورت آلرژی باید با دقت بررسی شود.
  • برای کودکان فقط در موارد بسیار ضروری باید از سی تی اسکن استفاده شود.